15 Soruda Kentsel Dönüşüm
Risk tespitinden anahtar teslimine kadar en çok merak edilen konular.
1. Kentsel dönüşüm nedir?
Kentsel dönüşüm; afet riski taşıyan alanların ve riskli yapıların güvenli, sağlıklı ve çağdaş yaşam alanlarına dönüştürülmesidir. Süreç yalnızca binanın yenilenmesini değil, proje, ruhsat, finansman ve hak sahipliği aşamalarını da kapsar.
2. Bir yapının riskli olduğu nasıl belirlenir?
Maliklerden biri veya kanuni temsilcisi, Bakanlıkça lisanslandırılmış bir kuruluşa başvurur. Yapıdan alınan numuneler ve teknik incelemeler sonucunda riskli yapı raporu hazırlanır ve ilgili müdürlüğün incelemesine sunulur.
3. Risk tespiti için bütün maliklerin onayı gerekir mi?
Hayır. Riskli yapı tespiti için maliklerden birinin başvurması yeterlidir. Ancak sonraki proje ve uygulama kararlarında mevzuatta belirtilen malik çoğunluğu aranır.
4. Riskli yapı kararına itiraz edilebilir mi?
Malikler, resmi tebligattan sonra mevzuatta belirtilen süre içinde ilgili idareye itiraz edebilir. İtiraz, teknik heyet tarafından incelenerek karara bağlanır.
5. Kentsel dönüşüm kararında hangi çoğunluk aranır?
Riskli yapının yeniden değerlendirilmesi, arsa paylarının satışı veya yeni uygulama modeli gibi kararlar için 6306 sayılı Kanun ve güncel uygulama yönetmeliğinde belirtilen çoğunluk esas alınır. Somut dosyada güncel oran mutlaka hukuki olarak teyit edilmelidir.
6. Anlaşmaya katılmayan maliklerin payları ne olur?
Gerekli çoğunluk sağlandıktan ve karar usulüne uygun şekilde bildirildikten sonra karara katılmayan maliklerin arsa payları, kanundaki prosedüre göre açık artırma yoluyla diğer paydaşlara veya şartları oluşursa üçüncü kişilere satılabilir.
7. Tahliye ve yıkım süreci nasıl ilerler?
Riskli yapı kararı kesinleştikten sonra maliklere tahliye ve yıkım için süre verilir. Süre sonunda işlem yapılmazsa idare tarafından ek süre ve devamında yıkım süreci uygulanabilir.
8. Kira veya taşınma yardımı alınabilir mi?
Koşulları sağlayan malik, kiracı ve sınırlı ayni hak sahipleri ilgili kamu desteklerinden yararlanabilir. Süre ve tutarlar güncel mevzuata ve destek programına göre değişir.
9. Yarısı Bizden Kampanyası kimleri kapsar?
İstanbul’un 39 ilçesinde riskli yapı olarak tespit edilen konut ve iş yeri hak sahipleri, kampanyanın güncel proje ve hak sahipliği şartlarını sağlamaları halinde yararlanabilir.
10. Yarısı Bizden kapsamında konut desteği ne kadardır?
Güncel resmi açıklamalarda her uygun konut için 875 bin TL hibe, 875 bin TL kredi ve 125 bin TL taşınma desteği belirtilmektedir. İlave konutlar ve iş yerleri için farklı destek modelleri uygulanabilir.
11. Yeni proje eski binadan daha büyük olabilir mi?
Kampanya açısından yeni yapının toplam alanının, otopark ve sığınak hariç, eski yapının yaklaşık bir buçuk katını aşmaması temel ön şartlardan biridir. Ayrıca imar planı ve belediye hükümleri de bağlayıcıdır.
12. Kredi geri ödemeleri ne zaman başlar?
Resmi bilgilendirmeye göre ilk yıl faiz uygulanmayan kredi geri ödemeleri yapı ruhsatı alındıktan iki yıl sonra başlar ve 10 yıla kadar vadeye yayılır. Kesin ödeme planı protokolde belirlenir.
13. Müteahhit seçerken nelere dikkat edilmelidir?
Firmanın geçmiş projeleri, teknik kadrosu, mali yeterliliği, ruhsat ve SGK/vergi durumu, teminat yapısı, sözleşme maddeleri ve teslim taahhütleri incelenmelidir. Sözleşme imzalanmadan önce bağımsız hukuk ve teknik danışmanlık alınması faydalıdır.
14. Sözleşmede hangi maddeler açık olmalıdır?
Bağımsız bölüm paylaşımı, net ve brüt alanlar, malzeme teknik şartnamesi, teslim süresi, gecikme cezaları, kira desteği, teminatlar, ruhsat ve iskân sorumluluğu, ortak alanlar ve uyuşmazlık çözümü açıkça yazılmalıdır.
15. Kentsel dönüşüm ne kadar sürer?
Risk tespiti, malik uzlaşması, proje ve ruhsat aşaması birkaç ay sürebilir; inşaat süresi ise yapının büyüklüğüne göre çoğunlukla 12–24 ay arasında planlanır. Belediye ve kurum süreçleri toplam süreyi etkileyebilir.
Önemli: Bu sayfa genel bilgilendirme amacı taşır. Mevzuat, destek tutarları ve uygulama esasları değişebilir; işlem öncesinde ilgili kamu kurumlarından ve uzmanlardan güncel teyit alınmalıdır.